cPanel hosting paneli nasıl kullanılır? Dosya yöneticisi, MySQL veritabanı, FTP, e-posta hesabı oluşturma ve yedekleme işlemleri. Solid Medya'dan sunucu yönetimi ve hosting destek rehberi.
Hosting satın aldığınızda size verilen kullanıcı adı ve parolayla girdiğiniz ekran çoğunlukla cPanel'dir. Dosya yüklemek, veritabanı açmak, e-posta hesabı oluşturmak ya da yedek almak için sunucuya komut yazmanıza gerek kalmaz; bu işler panelden birkaç tıkla yapılır.
Yazı, cPanel'in en çok kullanılan dört işini (dosya yönetimi, veritabanı, e-posta, yedek) adım adım ele alıyor ve yeni başlayanların sık düştüğü hataları gösteriyor. Menü adları hosting firmasının ve cPanel sürümünün temasına göre küçük farklar gösterebilir.
cPanel nedir, nasıl giriş yapılır?
cPanel, Linux tabanlı hosting hesaplarını web arayüzünden yönetmeyi sağlayan en yaygın kontrol panelidir. Genellikle alanadiniz.com/cpanel adresinden ya da 2083 numaralı güvenli bağlantı noktasından giriş yaparsınız; kullanıcı adı ve parolayı hosting firması hesap açıldığında e-postayla iletir. Doğru adresi bulamazsanız firmanın müşteri alanındaki "cPanel'e giriş" bağlantısını kullanın.
Panelin yönetici tarafı olan WHM ise yalnızca sunucu sahiplerine ve yeniden satıcılara açıktır; tek hesaplı bir müşteri olarak bu bölümle karşılaşmazsınız. Girişten sonra ilk iş parolayı kendinize ait güçlü bir parolayla değiştirmek ve mümkünse iki adımlı doğrulamayı açmaktır.
Hosting paketine göre bazı bölümler görünmeyebilir; kullanılabilir araçları firma belirler. Panelde kaybolursanız üstteki arama kutusuna "yedek" ya da "e-posta" gibi bir sözcük yazmak ilgili araca ulaşmanın en hızlı yoludur.
Dosya Yöneticisi ve FTP ile site dosyaları nasıl yüklenir?
Sitenin dosyalarını cPanel'deki Dosya Yöneticisi ile ya da bir FTP hesabı kullanarak "public_html" klasörüne yükleyebilirsiniz. Ana alan adınızın web kök dizini genellikle public_html'dir; ek alan adları ve subdomainler için panel ayrı klasörler oluşturur. Çok sayıda küçük dosyayı tek tek yüklemek yerine önce zip dosyası yükleyip Dosya Yöneticisi'nde "Çıkar" seçeneğiyle açmak çok daha hızlıdır.
FTP, dosyaları bilgisayarınızdaki FileZilla gibi bir programla sunucuyla eşitlemeyi sağlar. cPanel'de "FTP Hesapları" bölümünden ayrı bir kullanıcı oluşturup yalnızca gereken klasöre yetki vermek, ana hesap parolasını paylaşmaktan çok daha güvenlidir. Klasik FTP şifresiz çalışır; mümkünse SFTP ya da FTPS'i, yani şifreli bağlantıyı tercih edin. Dosya izinlerinde olağan değerler dosyalar için 644, klasörler için 755'tir; 777 vermek güvenlik açığı doğurur. Gizli dosyaları görmek için Dosya Yöneticisi ayarlarında "Gizli dosyaları göster" kutusunu işaretleyin, böylece .htaccess dosyasına erişirsiniz.
cPanel'de MySQL veritabanı nasıl oluşturulur?
MySQL veritabanı oluşturmak üç adımdır: veritabanını açmak, bir kullanıcı tanımlamak ve kullanıcıyı veritabanına yetkilendirmek. "MySQL Veritabanları" sayfasında bu işlemleri tek tek yapabilir, "MySQL Veritabanı Sihirbazı" ile ise adım adım ilerleyebilirsiniz. cPanel, veritabanı ve kullanıcı adlarının önüne hesap adınızı otomatik ekler; bu yüzden bilgileri not ederken tam adı kopyalayın.
WordPress gibi bir yazılım kuruyorsanız bazı hostinglerde "Softaculous" ya da "WordPress Toolkit" gibi tek tıkla kurulum araçları bulunur ve veritabanını sizin yerinize açar. Elle kurulum ise yazılımı taşırken ya da özelleştirirken gerekir.
- Yeni veritabanı için bir ad girin ve oluşturun.
- Ayrı bir veritabanı kullanıcısı oluşturun ve güçlü bir parola verin.
- Kullanıcıyı veritabanına ekleyip gereken yetkileri (genellikle tümü) işaretleyin.
- Veritabanı adı, kullanıcı adı ve parolayı yazılımın yapılandırma dosyasına girin; WordPress'te bu dosya wp-config.php'dir. Sunucu adı çoğu zaman "localhost" olur.
- Mevcut bir veritabanını taşıyorsanız phpMyAdmin'in "İçe Aktar" sekmesini kullanın; büyük dosyalarda yükleme sınırı aşılırsa dosyayı sıkıştırın ya da hosting firmasından sınırı yükseltmesini isteyin.
E-posta hesabı nasıl oluşturulur, hangi ayarlar gerekir?
E-posta Hesapları bölümünde kullanıcı adını, parolayı ve depolama kotasını girerek alanadiniz.com uzantılı bir posta kutusu oluşturursunuz. Oluşturduktan sonra "Webmail'e Giriş" ile tarayıcıdan postalarınızı okuyabilir, aynı bilgilerle telefon ya da Outlook gibi istemcilere ekleyebilirsiniz. İstemci ayarlarını panel "Bağlantı Aygıtlarını Yapılandır" ekranında hazır listeler: gelen sunucu için IMAP, giden sunucu için SMTP kullanılır ve güvenli bağlantı noktaları genellikle IMAP için 993, SMTP için 465 ya da 587'dir.
Postaların spam klasörüne düşmemesi için SPF ve DKIM kayıtlarının doğru olması gerekir. cPanel'in "E-posta Teslim Edilebilirliği" bölümü bu kayıtları denetler ve eksiklik varsa düzeltme önerir. Başka bir adrese yönlendirme kurmak istiyorsanız "Yönlendiriciler" bölümünü kullanın; ancak yönlendirilen postaların bir kısmı alıcı tarafında spam kuralına takılabileceği için önemli adreslerde gerçek kutu açmak daha güvenlidir.
Kotası dolan posta kutusu yeni postaları reddeder; bu yüzden kutu boyutunu izleyin ve eski postaları arşivleyin. info@ gibi ortak bir kutu kullanıyorsanız parolasını ekip içinde güvenli biçimde paylaşın ya da yönlendirme kullanın.
cPanel'de yedek nasıl alınır ve geri yüklenir?
Yedek almak için "Yedekleme" ya da "Yedekleme Sihirbazı" bölümünü kullanırsınız; ev dizini, MySQL veritabanları ve e-posta yönlendiricileri ayrı ayrı indirilebilir. Hosting firmasının otomatik yedeği ile kendi aldığınız yedek aynı şey değildir: firma yedeği genellikle aynı veri merkezinde durur ve geri yükleme için firmaya talep açmanızı gerektirebilir. Önemli bir güncellemeden önce kendi yedeğinizi indirip sunucu dışında saklamak yerinde olur.
Geri yükleme için aynı sayfadaki ilgili bölümü kullanın. Dosyaları ve veritabanını ayrı ayrı yedeklediyseniz ikisinin yakın zamanlı olmasına dikkat edin; çünkü aralarında büyük fark varsa yazılım beklenmedik hata verebilir. Ayrıntılı bir yedekleme planı için ayrı bir yedekleme rehberine de bakabilirsiniz.
Yedek indirirken dosya boyutuna dikkat edin; tam yedekler yüzlerce megabayta çıkabilir ve bağlantı koparsa baştan indirmek gerekir. Büyük sitelerde FTP üzerinden indirmek daha güvenilirdir.
cPanel'de sık karşılaşılan sorunlar nelerdir?
En sık sorunlar sitenin 500 hatası vermesi, disk ya da kaynak limitinin dolması ve e-postaların gelmemesidir. 500 hatasında ilk bakılacak yer "Hatalar" bölümündeki günlüktür: bozuk bir .htaccess satırı, uyumsuz bir PHP sürümü ya da hatalı dosya izni genelde buradan anlaşılır. "MultiPHP Yöneticisi"nden PHP sürümünü sitenizin desteklediği sürüme çevirmek çoğu uyumsuzluğu çözer.
Disk doluysa "Disk Kullanımı" aracı hangi klasörün şiştiğini gösterir; eski yedekler, günlük dosyaları ve kullanılmayan e-posta kutuları sık görülen nedenlerdir. E-postalar gelmiyorsa kutunun kotasını, MX kaydını ve spam filtresini kontrol edin.
Günlük satırlarını okumayı bilmiyorsanız ilgili satırı kopyalayıp hosting destek ekibine iletin; satır çoğu zaman sorunun kaynağını açıkça gösterir ve destek sürecini kısaltır.
cPanel hesabını güvende tutmak için hangi bakım adımları izlenmeli?
Hesap güvenliği, düzenli birkaç kontrolle büyük ölçüde sağlanır. Bu bakımı kendiniz yapabilir, cPanel kurulumu ve sunucu yönetimi için Solid Medya'dan da destek isteyebilirsiniz. Aşağıdaki liste ayda bir gözden geçirmek için uygundur.
- Güçlü parola kullanın ve iki adımlı doğrulamayı açın.
- Kullanılmayan FTP hesaplarını, e-posta kutularını ve eski veritabanlarını silin.
- PHP sürümünü ve CMS ile eklentileri güncel tutun.
- "SSL/TLS Durumu" ekranından sertifikaların geçerli olduğunu doğrulayın.
- Disk, inode ve kaynak kullanımı grafiklerini izleyin.
- Yedeğin son halini sunucu dışına indirin.