DNS kayıtları nedir, A, CNAME, MX, TXT kayıtları nasıl yapılandırılır? Alan adı yönlendirme, web sitesi bağlama ve kurumsal e-posta kurulumu. Solid Medya'dan adım adım DNS yönetimi ve sorun giderme rehberi.
Alan adını satın almak siteyi yayına almak için yetmez. Ziyaretçinin yazdığı adın doğru sunucuya ulaşması, gelen e-postaların doğru posta sunucusuna düşmesi ve alan adının size ait olduğunun üçüncü taraflara kanıtlanması DNS (Alan Adı Sistemi) kayıtlarıyla sağlanır. DNS'i internetin telefon rehberi gibi düşünebilirsiniz: insanların hatırladığı adı, bilgisayarların kullandığı adrese çevirir.
Yazının geri kalanı A, CNAME, MX ve TXT kayıtlarını sırayla ele alıyor: hangi durumda hangisini gireceğinizi, değişikliğin ne zaman görüneceğini ve hatalı bir yapılandırmanın nasıl fark edileceğini anlatıyor.
DNS kaydı nedir ve hangi bilgiyi tutar?
DNS kaydı, bir alan adının hangi hizmete ve hangi adrese bağlı olduğunu söyleyen tek satırlık bir yönergedir. Kayıtlar, alan adınızın ad sunucularının (name server) bulunduğu yerde tutulur; bu yer alan adını aldığınız firma, hosting paneliniz ya da Cloudflare gibi ayrı bir DNS hizmeti olabilir. Kaydı yanlış panelde düzenlemek, değişikliğin hiç etki etmemesinin en yaygın nedenidir; önce alan adının ad sunucularının nereyi gösterdiğine bakın.
Bir siteyi ve kurumsal e-postayı kurarken en çok dokunacağınız türler A, CNAME, MX ve TXT'dir; NS ve SOA gibi altyapı kayıtlarını genellikle DNS sağlayıcınız kendisi yönetir. Her kayıt aynı dört alandan oluşur.
- Ad (host): kaydın hangi isim için geçerli olduğu. "@" kök alan adını, "www" ya da "blog" ise ilgili alt alan adını temsil eder.
- Tür: A, AAAA, CNAME, MX, TXT gibi kaydın işlevini belirleyen kısım.
- Değer: kaydın işaret ettiği IP adresi, alan adı ya da metin.
- TTL: kaydın önbellekte kaç saniye tutulabileceği.
A kaydı ne işe yarar, AAAA kaydından farkı nedir?
A kaydı, bir alan adını IPv4 biçimindeki sunucu adresine (örneğin 203.0.113.10) bağlar; AAAA kaydı aynı işi IPv6 adresi için yapar. Web sitenizi hostinge bağlamanın temel yolu budur: hosting firması size bir IP adresi verir, siz de "@" ve "www" adları için bu adresi A kaydı olarak girersiniz.
Örnek bir senaryo: siteyi eski hostingden yenisine taşıdınız ve ziyaretçilerin bir kısmı hâlâ eski siteyi görüyor. Bunun yaygın nedeni, bazı kullanıcıların önbelleğinde eski IP'nin TTL süresi dolana kadar kalmasıdır. Yeni sunucuda sitenin eksiksiz çalıştığından emin olmadan IP'yi değiştirmeyin, eski sunucuyu da değişikliğin tamamen yayıldığını görene kadar kapatmayın.
Siteyi yeni sunucuya taşırken çoğu zaman yapacağınız tek şey A kaydındaki IP'yi değiştirmektir. IPv6 kullanmıyorsanız AAAA kaydı eklemeniz gerekmez. Ancak eski sunucuyu gösteren bir AAAA kaydı kalmışsa, IPv6 ile bağlanan ziyaretçiler taşımadan sonra da eski siteyi görmeye devam edebilir. Bu yüzden taşıma sonrasında AAAA kaydını da kontrol edin, kullanılmıyorsa silin.
CNAME kaydı nedir, A kaydından farkı nedir?
CNAME kaydı, bir adı IP adresine değil başka bir alan adına yönlendiren takma ad kaydıdır. A kaydı doğrudan IP verir; CNAME ise "bu ad, şu adın aynısıdır" der ve IP'yi hedef adın kendi kaydından alır. Hedefin IP'si değiştiğinde sizin bir şey yapmanız gerekmez; bu yüzden mağaza platformu, e-bülten aracı ya da CDN gibi harici hizmetlere bağlanan alt alan adlarında tercih edilir.
İki kısıt vardır. Standarda göre kök alan adında CNAME kullanılamaz, çünkü kökte NS ve SOA gibi başka kayıtlar bulunur. Ayrıca aynı adda CNAME varken A ya da MX gibi başka bir kayıt tutulamaz. Bazı DNS sağlayıcıları kök için ALIAS, ANAME ya da "CNAME flattening" adıyla benzer bir çözüm sunar; bu, standart bir kayıt değil sağlayıcıya özgü bir özelliktir.
MX kaydı nedir, kurumsal e-posta nasıl kurulur?
MX (Mail Exchanger) kaydı, alan adınıza gelen e-postaların hangi posta sunucusuna teslim edileceğini belirler. info@sirketiniz.com gibi bir adresin çalışması için e-posta hizmet sağlayıcınızın verdiği MX hedeflerini girersiniz. Her kayıtta bir öncelik sayısı bulunur; sayı küçüldükçe öncelik artar ve birincil sunucu cevap vermezse posta sıradaki sunucuya gider.
Kurulumda sıra şöyle olmalıdır: önce sağlayıcının verdiği hedefleri ve öncelikleri not edin, sonra alandaki eski MX kayıtlarını silin, yenilerini ekleyin ve son olarak SPF ile DKIM kayıtlarını tamamlayın. Eski ve yeni sağlayıcının kayıtları bir arada kalırsa postalar iki yere bölünür. MX hedefi mutlaka bir alan adı olmalıdır; IP adresi yazılamaz ve hedef bir CNAME'e işaret etmemelidir. MX değiştirmeden önce eski kutudaki postaları yedeklemeyi unutmayın, çünkü yeni gelen postalar artık yeni sağlayıcıya düşecektir.
TXT kaydı ne için kullanılır?
TXT kaydı alan adına bağlı serbest metin taşır ve bugün en çok e-posta doğrulaması ile alan adı sahipliğinin kanıtlanması için kullanılır. E-posta tarafında üç kayıt öne çıkar. SPF, alan adınız adına hangi sunucuların posta gönderebileceğini listeler, "v=spf1" ile başlar ve alan adı başına yalnızca bir tane olmalıdır. DKIM, giden postaya dijital imza ekler; doğrulama anahtarı "seçici._domainkey" biçimindeki adda yayınlanır. DMARC ise "_dmarc" adındaki kayıttır ve SPF ile DKIM kontrolünden geçemeyen postalara alıcının ne yapacağını söyler: yalnızca raporla, karantinaya al ya da reddet.
Google Search Console ve Microsoft 365 gibi hizmetler de alan adının size ait olduğunu doğrulamak için bir TXT değeri vermeyi tercih eder. Bu kayıtlar eksik ya da hatalıysa e-postalarınız alıcıda spam klasörüne düşebilir.
DNS kaydı eklerken en sık yapılan hatalar nelerdir?
En sık hata, doğru kaydı yanlış yere ya da yanlış biçimde girmektir ve belirtisi genellikle sitenin açılmaması veya e-postaların gelmemesidir. Aşağıdaki maddeleri değişiklikten önce gözden geçirmek çoğu sorunu baştan engeller.
- Ad sunucuları başka bir yerdeyken kaydı alan adı firmasının panelinde düzenlemek.
- Kök alan adına CNAME eklemeye çalışmak ya da aynı ada hem CNAME hem A tanımlamak.
- Yeni MX kayıtlarını eklerken eskilerini silmemek.
- Birden fazla SPF kaydı oluşturmak; hizmetleri tek bir SPF kaydında birleştirmek gerekir.
- Panel alan adını kendiliğinden eklerken tam adı yazıp "www.siteniz.com.siteniz.com" gibi bir sonuç üretmek.
- Değişiklikten önce mevcut kayıtların dökümünü almamak.
DNS değişikliği ne kadar sürede etkili olur?
Yeni bir kayıt çoğu zaman dakikalar içinde, bazen birkaç saatte görünür; ad sunucusunu değiştirdiğinizde ise bu süre bir iki güne kadar uzayabilir. Süreyi belirleyen TTL değeridir: TTL 3600 ise önbellekteki eski cevap bir saate kadar kullanılabilir. Planlı bir taşımadan bir iki gün önce TTL'yi 300 saniye gibi düşük bir değere çekerseniz geçiş anındaki bekleme kısalır; iş bitince değeri eski haline getirebilirsiniz.
Sonucu doğrulamak için komut satırında "nslookup -type=MX alanadiniz.com" ya da "dig alanadiniz.com MX" komutunu kullanın; A kaydı için türü değiştirmeniz yeter. Kendi bilgisayarınızın önbelleği eski cevabı gösterebilir, telefonun mobil veri bağlantısından da deneyerek bu yanılgıyı elersiniz.
Her değişiklikten önce mevcut kayıt tablosunun ekran görüntüsünü veya metin dökümünü saklayın; bir şey ters giderse eski değerlere dönmek dakikalar sürer. Birden fazla alt alan adı, harici hizmet ve kurumsal e-posta bağlanan karmaşık yapılarda geçişi planlamak için Solid Medya ekibinden destek de alabilirsiniz.