Subdomain (alt alan adı) nedir, blog.site.com ve shop.site.com ne zaman kullanılır? SEO, teknik yapılandırma ve çoklu site stratejisi. Solid Medya'dan subdomain planlama ve DNS kurulum rehberi.
Bir işletmenin sitesi büyüdükçe blog, online mağaza, müşteri paneli ve test ortamı gibi parçalar ortaya çıkar. Bunları ayrı alan adı satın almadan ana adresin önüne bir etiket ekleyerek ayırmanın yolu subdomaindir: blog.siteniz.com ya da panel.siteniz.com gibi.
Teknik olarak birkaç dakikalık bir iştir; asıl mesele hangi içeriğin subdomainde, hangisinin ana sitede duracağına karar vermektir. Bu karar için bilmeniz gerekenler şunlardır: alt dizinden farkı, SEO'ya etkisi, kurulum adımları ve sık yapılan hatalar.
Subdomain (alt alan adı) nedir?
Subdomain, ana alan adının soluna eklenen bir etiketle oluşan alt adrestir; blog.ornek.com adresindeki "blog" bir subdomaindir. Yeni alan adı satın almanız gerekmez, çünkü alt alan adlarını ana alan adının DNS yönetiminden siz tanımlarsınız ve çok sayıda tanımlayabilirsiniz. Hatta "www" de teknik olarak bir subdomaindir.
Adlandırmada kısa, anlaşılır ve Türkçe karakter içermeyen etiketler seçin (destek, panel, magaza gibi). Etiketler harf, rakam ve tire içerebilir, tireyle başlayıp bitemez ve her biri en fazla 63 karakter olabilir.
Her subdomain farklı bir sunucuya, farklı bir yazılıma ve hatta farklı bir hosting firmasına yönlendirilebilir. Bu esneklik subdomainin asıl gücüdür. Aynı esneklik, her subdomainin ayrı ayrı yönetilmesi, güncellenmesi ve güvenliğinin sağlanması gerektiği anlamına da gelir.
Subdomain ile alt dizin arasındaki fark nedir?
Subdomain adresin alan adı kısmını değiştirir (blog.ornek.com), alt dizin ise aynı alan adının yolunu uzatır (ornek.com/blog). Alt dizin aynı sitenin bir klasörü gibidir ve genellikle aynı yazılımla, aynı sunucudan çalışır. Subdomain ise ayrı bir uygulama gibi davranabilir; kendi ayarlarına, sertifikasına ve güvenlik kurallarına sahip olabilir.
İki yapı ziyaretçiye benzer görünse de yönetim yükü ve arama motorlarındaki davranışı farklıdır. Aynı yazılımda çalışan bir blog için alt dizin, ayrı bir uygulama olan müşteri paneli için subdomain doğal seçimdir. Örneğin sitesi WordPress ile çalışan bir firma, blog ve hizmet sayfalarını aynı kurulumda tutuyorsa onları ayırmak için teknik bir gerekçe yoktur.
Subdomain SEO'yu nasıl etkiler?
Google, hem subdomain hem alt dizin kullanımının kabul edilebilir olduğunu belirtir; ancak pratikte subdomainler çoğu zaman ayrı bir site gibi izlenir ve ana siteden otoriteyi alt dizin kadar doğrudan devralmayabilir. Bunun kesin bir ölçüsü yoktur, sonuç içeriğin kalitesine, iç bağlantılara ve sitenin genel durumuna bağlıdır. Bu yüzden "subdomain SEO'ya zarar verir" ya da "zarar vermez" demek de yanıltıcıdır.
Subdomain kullanıyorsanız ana siteden ona açık iç bağlantılar verin ve marka kimliğini (logo, menü) ortak tutun. Analitik tarafında da ayar gerekir: yapılandırma eksikse ana siteden subdomaine geçen ziyaretçi yeni bir ziyaretçi gibi sayılabilir ve veriler bölünür.
Pratik kural şudur: aynı konuyu aynı kitleye anlatan içerik, yani blog, rehber ve hizmet sayfaları için alt dizin daha sade ve genellikle daha az risklidir. İzleme tarafında Search Console'a "alan adı" mülkü olarak DNS TXT kaydıyla doğrulama yaparsanız ana alan adınızı ve tüm subdomainlerini tek raporda görürsünüz.
Subdomain ne zaman tercih edilmelidir?
Çok dilli sitelerde tr.ornek.com ve en.ornek.com gibi subdomainler de, ornek.com/en gibi alt dizinler de kullanılabilir; ayrı sunucu gerekmiyorsa alt dizin yönetimi kolaylaştırır. Hangi yapıyı seçerseniz seçin dil sürümlerini hreflang etiketleriyle birbirine bağlayın.
Ana sitenizden teknik olarak ayrı yönetilmesi gereken, farklı bir yazılımla çalışan bölümler için subdomain doğru seçimdir. Blog ve kurumsal içerik ise ana alan adının altında kalmalıdır. Subdomaini düşünebileceğiniz tipik durumlar şunlardır.
- Ana sitenizden farklı bir platformda çalışan online mağaza (magaza.ornek.com).
- Müşteri paneli, web uygulaması ya da üye giriş alanı (panel.ornek.com).
- Yayına çıkmadan önce deneme yaptığınız test ortamı (test.ornek.com).
- Yardım merkezi ya da dokümantasyon sistemi (destek.ornek.com).
- Görsel ve dosyaları ayrı sunan statik içerik adresi (cdn.ornek.com).
Subdomain nasıl oluşturulur?
Subdomain oluşturmak iki aşamadır: DNS'te adı tanımlamak ve sunucuda o adın hangi klasöre ya da uygulamaya gideceğini belirlemek. DNS panelinizde ilgili ad için sunucunuzun IP adresine giden bir A kaydı ekleyin; harici bir hizmete bağlanıyorsanız o hizmetin verdiği hedefe giden CNAME kaydı ekleyin. cPanel gibi bir hosting panelinde "Alt Alan Adları" bölümünden adı ve belge kök dizinini de tanımlamanız gerekir; DNS aynı sunucuda yönetiliyorsa panel kaydı kendiliğinden ekler.
Kurulumdan sonra adresi tarayıcıda açın, SSL kilidini kontrol edin ve DNS kaydının göründüğünü nslookup ile doğrulayın. robots.txt dosyası her alan adı ve subdomain için ayrı çalışır; subdomaindeki sayfaların taranmasını ya da engellenmesini istiyorsanız o subdomainin kendi robots.txt dosyasını hazırlayın.
SSL kısmı sık atlanır. Ana alan adının sertifikası alt alan adını kendiliğinden kapsamaz; her subdomain için ayrı sertifika alırsınız ya da *.ornek.com biçimindeki wildcard sertifika kullanırsınız. Wildcard yalnızca tek seviyeyi kapsar, yani a.b.ornek.com'u kapsamaz. Let's Encrypt de wildcard sertifika verir, ancak bunun için DNS doğrulaması gerekir.
Blogu subdomainden alt dizine taşımak gerekir mi?
Blogunuz blog.ornek.com adresinde duruyorsa ve ana sitenizle aynı konuyu işliyorsa alt dizine (ornek.com/blog) taşımayı değerlendirebilirsiniz, ancak taşımanın kendisi riskli bir iştir ve yalnızca net bir gerekçe varsa yapılmalıdır. Sıralamadaki küçük bir kazanç beklentisi, yanlış yönlendirme yüzünden kaybedilebilecek trafiği haklı çıkarmaz.
Blog ayrı bir yazılımda çalışıyorsa ve farklı bir ekip tarafından yönetiliyorsa subdomainde kalması da makuldür. Karar verirken belirleyici olan sıralama tahmini değil, işletmenizin yönetim düzenidir.
Taşımaya karar verirseniz sırayı şöyle izleyin: eski ve yeni adresleri tek tek eşleştiren bir tablo hazırlayın, her eski adresi karşılığına 301 yönlendirmesiyle bağlayın, iç bağlantıları ve site haritasını yeni adreslere göre güncelleyin, Search Console'da yeni adresi izlemeye alın ve taşımadan sonraki haftalarda tarama hatalarını kontrol edin. Tüm adresleri ana sayfaya yönlendirmek yerine her sayfayı kendi karşılığına yönlendirmek önemlidir.
Subdomain kullanırken hangi hatalar yapılır?
Eski ve kullanılmayan subdomainleri düzenli olarak temizleyin; bakımı unutulmuş her subdomain açık bir kapı olabilir. Yılda en az bir kez DNS panelindeki tüm kayıtları gözden geçirip hangi adın neye hizmet ettiğini yazılı bir envanterde tutmak hem güvenlik hem düzen açısından işe yarar.
En büyük hata subdomaini kurup sonrasını unutmaktır; test ve eski ortamlar zamanla hem güvenlik hem arama sonucu sorununa dönüşür. Hangi bölümün subdomainde, hangisinin ana sitede olacağına karar vermek ve DNS ile SSL kurulumunu doğru yapmak için Solid Medya'dan destek de alabilirsiniz. Kaçınmanız gereken başlıca durumlar şunlardır.
- Test ortamını arama motorlarına açık bırakmak; parola koruması ya da noindex kullanın.
- Silinen bir harici hizmeti gösteren CNAME kaydını DNS'te bırakmak; bir başkası o hizmette aynı adı alıp subdomaininizde içerik yayınlayabilir (subdomain takeover).
- SSL kurulumunu ve yenilemesini unutmak.
- Wildcard (*) DNS kaydı tanımlayıp rastgele yazılan adreslerin de açılmasına yol açmak.
- Subdomaini Search Console'da izlememek.